DOE TIPS & RONDLEIDINGEN

Rondleiding 
Vanaf 1 april tot 1 oktober iedere vrijdagmiddag om 14.00 uur, rondleidingen door de wijngaard met een proeverij van 3 wijnen. Kosten € 13,00 per persoon. info@wijngaardmartinus.nl.

Voor groepen het hele jaar door alle dagen op aanvraag.

De onderstaande activiteiten kunnen wij voor u organiseren, voor meer informatie kunt u gerust met ons contact opnemen.

Vaals
Het alom bekende drielandenpunt ligt op loop of fiets afstand van de wijngaard en biedt plezier voor jong en oud. Voor meer informatie zie www.drielandenpunt.nl

Vijlenerbos
Het Vijlenerbosis onderdeel van het langst aaneengesloten loofbos van Nederland en is eigenlijk een reeks bossen die grenzen aan België en Duitsland. Ze omvatten het 322,5 meter boven NAP gelegen drielandenpunt. De uitgestrekte bossen, de grote hoogteverschillen en de diepe dalen zorgen voor prachtige vergezichten. Mede hierdoor is dit bijzondere stukje Nederland een must voor wandelaars en fietsers. HHet is mogelijk diverse wandelroutes te volgen die kris kras door deze schitterende bossen lopen. Verschillende routes komen langs Wijngaard Villare en vandaaruit heb je een schitterende uitzicht op het lager gelegen Zuid-Limburg.

Vijlen
Op de plaats waar al sinds de 7e eeuw kerken staan, bouwde in 1860-1862 de in neogotische vormen werkende bouwmeester Weber een nieuwe St. Martinus (een ver teruggaande patroon). Het is een neogotische hallenkerk zonder dwarsschip, maar met een machtige toren. De bouwmeester inspireerde zich op de laatmiddeleeuwse Nederlandse kerkbouw, de zogenoemde Nederrijngotiek. Ronde pijlers en kruisgewelven zijn in het interieur karakteristieke elementen. Die gewelven zijn trouwens uitgevoerd in hout en stucwerk. Van het meubilair is ook veel nog uit deze nieuwbouwtijd - wat de samenhang vergroot.
Het prachtig op een heuvel staande kerkgebouw werd al in 1862 gewijd door mgr. Paredis, maar zijn toren was pas jaren later gereed. Deze 58 meter hoge westtoren met overhoekse steunberen en gekoppelde galmgaten werd namelijk pas voltooid in 1878. In de tweede helft van de 20e eeuw zijn zowel toren als kerk twee keer gerestaureerd. Gelukkig heeft men zich daarbij beperkt tot vooral op het behoud gerichte werkzaamheden. Twee van de ingrepen die verder gingen dan dit zijn de uitbreiding van het priesterkoor en de verplaatsing van het oksaal van de toren naar het schip. In 1992 betrof het nieuw stucwerk, herstel van de glas-in-loodramen, het aanbrengen van voorzetramen, verplaatsing van het oksaal, opknappen van het orgel en nieuwe leien voor het dak. In 2002 ging het om restauratie van de toren, opknappen van de torenhaan, aanbrengen van galmborden in de galmgaten en opknappen van het uurwerk. In 2003 zijn het interieur en het vochtprobleem (optrekkend grondwater) onder handen genomen.
De Martinuskerk wordt in sommige publicaties ten onrechte nog steeds als hoogstgelegen kerk van Nederland genoemd. Dit is echter niet juist. Deze kerk ligt op ca. 195,40 meter boven NAP (slechts weinig lager ligt overigens de kerk van Holset), maar drie kerken liggen nog hoger: de katholieke Sint Pauluskerk in Vaals ligt op ca. 208,53 meter, de kerk/kapel van Huls bij Simpelveld ligt op ca. 213,10 meter, en de dorpel aan de oostzijde van de Nederlands Hervormde kerk in Vaals ligt op maar liefst ca. 215,17 meter boven NAP en is daarmee dus de enige echte hoogstgelegen kerk van Nederland. Alle punten zijn overigens gemeten vanaf de dorpel van de hoofdingang. Genoemde metingen zijn reeds in 1980 verricht door ing. Werner Felder van de Rijks Geologische Dienst Heerlen.
De grote, diep onder de kerk in het dal gelegen Munninkshof (Vijlenstraat 51) is ook tegenwoordig nog het optische centrum van Vijlen.

Mooie vakwerkboederijen zijn hoeve Panhuis (Vijlenstraat 57) en verdere hoeven in de Vijlenstraat, de Groeneweg (westelijk en oostelijk gedeelte) en hoeve Hopschet (Vijlenberg 6).

Voor meer informatie zie: www.vijlen.net

Buurtschap Camerig
Oude vakwerkhoeven aan de Lingbergweg.
Vakwerkhoeve Windenberg / Winneberg / Wingberg aan de Geulbrug. Deze hoeve, inmiddels in verval, was oorspronkelijk ter verdediging door een gracht omgeven. Het hedendaagse gebouw stamt vermoedelijk uit de 16e eeuw en is daarom met de ‘gemeentetoren’ en hoeve Sint Adalbert in Vaals een van de oudste gebouwen in de gemeente Vaals. Betreffende de perikelen rond het verval van deze hoeve zie (3090 okt. 2000 pp. 11/12). In de helling naar het Vijlenerbos heet het de Wijnberg / Wingberg, wat duidt op vroegere wijnbouw.

Buurtschap Cottessen
Hoeve Bellet (Cottessen 10-11) is hoofdzakelijk opgetrokken uit kwartsietachtige kolenzandsteen, met een wapensteen van 1732 (verbouwing) van de abdis van (Aken-)Burtscheid. De overige hoeven in Cottessen zijn meestal van vakwerk of gedeeltelijk van vakwerk en kolenzandsteen. Hoeve Bellet was al in de 13e eeuw in het bezit van de Abdij van Burtscheid.

Buurtschap Harles
Een oude hoeve (De Heuf) bevindt zich aan de weg Harles op de NO top van een van het bos afdalende heuvelrug, samen met modernere gebouwen.
Andere hoeven liggen in het dal van de Harleserbeek aan de weg Harles en aan de Keldersweg. De twee hoeven Do(o)dleger, uit vakwerk respectievelijk baksteen (Harles 3 en 4) en de hoeve Plum (Harles 1-2) bevinden zich aan de Vaals-Vijlenerweg vlakbij hoeve Einrade.

Buurtschap Mamelis
De Mamelisserhoeve of Hof Mamelis uit 1617-1623 (Mamelis 21-23) is de opvolger van een al in 1392 vermelde eerdere hoeve. Carréboerderij met de stallen in baksteen en de woongedeelten in mergel. De familie Schrouff pacht het complex met een oppervlakte van 63 hectare van de benedictijnerabdij (zie hierna). Vader en zoon Schrouff oefenen hier een gemengd bedrijf uit met melkkoeien, slachtstieren, tarwe, maïs en groene asperges.
Verdere vakwerkboerderijen en gebouwen van twee voormalige molens met de zich daar bevindende molenstenen (Mamelis 25-27) vormen samen met de Mamelisserhoeve een ‘minibuurtschap’.
Aan de overkant van de Selzerbeek / Senserbach en daarmee op Duits gebied, staat onder een kastanjeboom een oude grenssteen van de vroegere Rijksstad Aken met het door verwering slecht herkenbare wapen van Aken; de adelaar.

Majesteitelijk gelegen op zijn heuvel ziet Abdij Sint Benedictusberg (in de volksmond ‘de abdij van Mamelis’, Mamelis 39) uit in de richting van Vijlen. Het klooster is, hoewel het ouder lijkt, in 1923-1928 gebouwd naar een ontwerp van de architecten Dominicus Böhm en Martin Weber uit Offenbach (Duitsland). In architectuurhistorisch opzicht zijn echter de uitbreidingen door architect/monnik Dom Hans van der Laan uit 1968 en 1986 minstens zo belangrijk. Ook de in 1961-1962 gebouwde kloosterkerk is ontworpen door Van der Laan. Om de vierkante voorhof liggen de gastenvertrekken en bevindt zich de toegang tot de crypte. Door de strenge harmonie straalt het bouwwerk een serene rust uit.
De abdij is een bolwerk van de benedictijnen in Nederland. De monniken leggen zich toe op een contemplatief gemeenschapsleven van gebed, studie en arbeid. Kenmerkend is de Latijnse liturgie inclusief de Gregoriaanse gezangen. De abt geeft leiding aan ca. 25 monniken, in leeftijd variërend van circa 40 tot 88 jaar. De huidige abt, Dom Adriaan Lenglet, is in 1997 aangetreden

Buurtschap Melleschet
In deze buurtschap bevinden zich nog verschillende vakwerkhuizen, bijvoorbeeld het huis op nr. 58 met de naam ‘iggene Weat’. Bij het huis op nr. 61 is rechts van de ingangspoort een nieuw aangelegde waterrijke bron met twee buizen te zien, die een vroeger, niet ingemetseld open brongebied vervangt.
Oostelijk van de Mechelder- of Lombergbeek, tussen Boombergweg, Vijlenberg en een voetpad naar het dal, bevinden zich de overblijfselen van een van de oudste Nederlandse cementfabrieken. De oudste fabriek, boven aan de straat Vijlenberg gelegen en geheel verdwenen, was in bedrijf van 1875 t/m 1920, de tweede (genaamd Portland), in het dal, van 1894 t/m 1929. De grondstof, kalksteen, werd gewonnen uit een groeve aan de andere kant van de weg.

Buurtschap Rott
De meeste huizen in Rott zijn in vakwerk of gedeeltelijk in vakwerk gebouwd.

Buurtschap Cottessen
Aan het natuurreservaat Cottessen grenst de Belletboomgaard, een magnifieke hoogstamboomgaard. Samen met enkele vochtige bosjes, Geulweiden en een vakwerkboerderij is het eigendom van Het Limburgs Landschap. Ook de Heimansgroeve (zie verderop) behoort tot dit natuurgebied. De hoogstamboomgaard behoorde oorspronkelijk bij de Bellethoeve. Er groeien meer dan 350 appel-, peren- en enkele pruimenbomen. Het fruit wordt geraapt en verwerkt tot appelsap en Eau de Vie de Limbourg, een soort Calvados.


Wijn Culinair

Chefkok Piet Hermans heeft onder andere gewerkt op de Auberge Rousch in Welten, waar hij jaar en dag, als chefkok de scepter zwaaide. Special voor onze wijnen, heeft hij gekeken naar leuke recepten die bij onze wijnen passen. Hieronder staan meerdere recepten voor verschillende gerechten weergegeven.

Soep van de wijnboer

Ingrediënten
150 g. hamlappen
50 g. boter
5 dl. water
mespuntje verse tijm
mespuntje karwijzaad
1 laurier blad
peper, zout
100 g. aardappels
300 g. grove soepgroenten (wortel, bloemkool, knolselderij)
½ l. St. Martinus Cuvee Wit 2010
2 eetlepels fijngehakte peterselie

Bereiding:
Snijd het vlees in dobbelsteentjes.
Verhit de boter in een ruime pan en bak het vlees op hoog vuur.
Blus het af met 5 dl. water.
Voeg de tijm, het karwijzaad , het laurierblad en peper en zout toe.
Schil de aardappels en snijd ze in blokjes.
Voeg de soepgroenten aan het vlees toe.
Laat alles in ca. 15 minuten gaar worden.
Schenk de wijn erbij en breng alles aan de kook.
Breng de soep op smaak met peper en zout.
Garneer de soep met gehakte peterselie

Gebraden eendenborst met rode wijn pepersaus en eekhoorntjesbrood

Ingrediënten
4 eendenborst
boter
1 dl. room
peper, zout
tijm
cognac
gehakte peterselie
groene pepers
1 sjalot
2 dl rode wijn Cuvee Villare 2009
eekhoorntjesbrood

Bereiding:
Boter in de braadpan bruin laten worden, eendenborstfilets met peper, zout en tijm bestrooien.
De borst rosé bakken. Laat ze losjes afgedekt met folie ± 8 minuten rusten op een warme plaats.
Braadjus afblussen met rode wijn.
Paar peperkorrels, cognac en room toevoegen.
Op smaak brengen met peper en zout.
Schil de stelen van het schoongemaakte eekhoorntjesbrood dun en laat de schillen kort in de wildjus trekken.
Halveer de paddestoelen en bak ze zachtjes in een koekenpan in olijfolie gaar.
Voeg vlak voor het einde de sjalot en de gehakte peterselie toe en breng op smaak met peper en zout.
Serveer op voorverwarmde borden de getrancheerde eendenborst.
Leg het eekhoorntjesbrood op het bord.
Wildsaus over de paddestoelen doen.

Wildzwijnoester met een paddestoelencompote en rode wijnsaus

Ingrediënten
4 wildzwijnoesters, 135 g. per stuk
50 g. olijfolie
vers gemalen peper
fleur de sel
Ingrediënten voor de rode wijnsaus:
200 g. afval van wildzwijn
200 g. bouquet garni van groenten
½ knoflook
2 blaadjes laurier
10 geplette jeneverbessen
4 takjes tijm
75 g. koude boter
½ l. rode wijn Cuvee Rood 2010
3 eetlepels rozijnen
cognac
zout en versgemalen peper
boter
Ingrediënten voor de paddestoelencompote:
350 g. paddestoelen
1 sjalot
olijfolie of boter
50 g. kastanjes of andere noten
1½ dl. slagroom
120 g. ei
tuinkruiden
zout en versgemalen peper
1 teentje knoflook

Bereiding:
Zet voor de rode wijnsaus het wildzwijn afval flink aan in een braadslee in de oven.
Laat de helft van het bouquet flink meekleuren.
Schep alles in een grote pan.
Deglaceer de pan met water.
Voeg knoflook, laurier, jeneverbessen en tijm toe.
Laat alles 2 uur trekken.
Zeef de fond.
Laat de rest van het bouquet in boter, in een gesloten pan, aanzweten.
Voeg na ca. 15 minuten de rode wijn toe en laat deze tot de helft inkoken.
Overgiet de rozijnen met cognac en laat ze wellen.
Giet zoveel wildzwijnfond bij de ingekookte wijn als je lekker vindt en reduceer deze tot de gewenste hoeveelheid saus.
Monteer de saus indien gewenst met boter en breng op smaak met zout en peper.
Passeer de saus en voeg de rozijnen met wat vocht toe.
Verhit de olijfolie in een braadpan.
Peper en zout het vlees.
Braad de wildzwijnoesters rosémedium.
Daarna in een oven van 70ºC warm houden.
Maak voor de paddestoelencompote de paddestoelen schoon en snijd de grote exemplaren in stukken of plakjes.
Bak de fijngesneden sjalot 2 minuten in een grote koekenpan aan in boter of olijfolie en voeg de paddenstoelen toe.
Bak ook deze ca. 2 minuten.
Schep 75 g. van het paddenstoelenmengsel uit de pan en houd het apart.
Verdeel de rest in een vuurvaste schaal.
Strooi de gekneusde kastanjes of noten hierover.
Pureer de achtergehouden paddenstoelen met de room, het ei, de kruiden, zout, peper en knoflook 1 minuut in een blender tot een gladde saus.
Giet deze over bij de inhoud van de vuurvaste schaal.
Zet ze 20 minuten in de oven.
Schik over 4 voorverwarmde borden de wildzwijnoesters.
Bestrooi ze met fleur de sel.
Giet de saus er omheen.
Serveer met de paddenstoelencompote.

Bijgerecht: Prei in rode wijn
Ingrediënten
1 kg. prei
150 ml. bouillon
125 ml. St. Martinus Cuvee Villare 2009
1 eetlepel boter

Bereiding:
Snijd van de prei onder en bovenkant af en verwijder het buitenste blad.
Was de prei grondig.
Smelt de boter in een pan en laat de prei afgedekt 4 - 6 minuten smoren.
Voeg de wijn en de bouillon toe en laat het geheel onafgedekt 10 - 12 minuten stoven.
Haal de prei uit de pan en leg het op een warme schaal.
Kook het vocht in tot 3 - 4 eetlepels en schenk het over de prei.


                                                                                                                                                      Volg ons op